Geleneksel İstanbul Tavrı Mevlid İcrasına Yönelik Bir Eğitim Modeli

Mevlid, Türk edebiyatı dinî eserler kategorisinde en önemli nazım türlerinden birini teşkil etmektedir. Dîvan edebiyatı methiye türünün bir temsilcisi olması ve asıl konu itibariyle Hz. Peygamber’in doğumu ve hayatını ele alması, yüzlerce mevlidin yazılmasını beraberinde getirmiştir. Süleyman Çelebi, sadeliği ve anlaşılır üslûbu ile birlikte dönemin edebî vezni aruzu fevkalâde uyguladığı mevlidine “sehl-i mümtenî” unvanı kazandırmıştır. Söz konusu eser, aruzun iyi bir yansıması olmuş ve mûsikî icrasına zemin oluşturmuştur.
Süleyman Çelebi mevlidinin XVI. yüzyıl sonlarında yaşayan Sinaneddin Yusuf Çelebi, XVII. yüzyıl ilk yarısında yaşayan Bursalı Sekban ve muhtelif musikişinaslarca bestelendiği ve bu besteli mevlidlerin icrâ edildiği bilinmekte ise de asıl mevlidin mûsikî icrâ özelliği doğaçlama irticâlî (anlık beste) tekniği ile devam ede gelmektedir. Başarının sadece sahip olunan kişisel yeteneğe endeksli olduğu bu icrâ özelliği ise yeni mevlidhan adaylarının eğitimini oldukça zorlaştırmaktadır.
Bu çalışma; yeni mevlidhan adaylarının yetişmelerinde kendilerine konu ile ilgili tüm detayların, izleyebilecekleri yolların, mevlidi tavrıyla en doğru şekilde icrâ etmelerine yönelik örneklerin ve dikkat edilmesi gereken hususların aktarıldığı bir içerikten oluşmaktadır. Mevlidin tarihsel sürecinin birinci bölümünü, Türk mûsikîsinde doğaçlama formlarının ikinci bölümünü teşkil ettiği çalışmanın üçüncü bölümü Mevlid icrâsı eğitim modeli uygulama aşamasıdır.