İslam Ceza Hukukunda Diyet ve Âkile Sistemi

Adalet, yalnızca suçun karşılığını belirlemekle değil, zararın giderilmesini ve toplumsal huzurun yeniden tesis edilmesini sağlamakla da anlam kazanır. İslam hukuku, bu anlayışı diyet ve akîle sistemi aracılığıyla asırlardır yaşatan özgün bir hukuk geleneği ortaya koymuştur.

Diyet, insan hayatı ve beden bütünlüğüne yönelik haksız fiiller sonucunda doğan zararın telafisini amaçlayan önemli bir hukuk kurumudur. Akîle sistemi ise özellikle hataen meydana gelen fiillerde mali sorumluluğun belirli bir topluluk tarafından paylaşılmasını öngörerek bireysel sorumluluk ile toplumsal dayanışmayı dengeli bir biçimde bir araya getirmektedir. Bu iki kurum, İslam hukukunun adalet, hakkaniyet ve sosyal sorumluluk ilkelerini somutlaştıran temel mekanizmalardan biridir.

Bu eser, diyet ve akîle sistemini Kur’an-ı Kerîm, sünnet, klasik fıkıh kaynakları ve mezheplerin görüşleri çerçevesinde kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Kurumların tarihsel gelişimi, hukukî dayanakları, uygulanma esasları ve aralarındaki ilişki ayrıntılı olarak ele alınırken; modern hukuk sistemleriyle benzerlik ve farklılıkları da karşılaştırmalı bir bakış açısıyla değerlendirilmektedir. Böylece klasik İslam hukukunun günümüz hukuk düşüncesine sunabileceği katkılar ortaya konulmaktadır.

İlahiyat ve hukuk alanındaki araştırmacılar, akademisyenler, lisansüstü öğrenciler ve İslam hukukunun ceza ve tazmin sorumluluğu alanına ilgi duyan tüm okuyucular için hazırlanan bu eser, diyet ve akîle kurumlarını tarihî, teorik ve uygulamalı boyutlarıyla ele alan kapsamlı bir başvuru kaynağı olma niteliği taşımaktadır.