Değil Sözden Başka Bir Şey Âb-ı Hayat Dedikleri - Felsefe ve Hikemiyât-ı Kelîm-i Hemedânî - Sebk-i Hindî Şairleri: 3_{İntihâb ve Tercüme: Mustafa Hulûsî Karadeniz}

Sebk-i Hindî şiirinin 17. yüzyılda yaşamış güçlü temsilcilerinden, Bâbürlü Hükümdarı Şah Cihan devri şairi Kelîm-i Hemedânî’nin (v. 1651) şiir dünyası imge yoğunluğu ile hikemî düşüncenin kısa ve keskin ifadelerini birleştiren bir şiirdir. Devrinde şiirlerindeki derin mana ve özgün ifadeler sebebiyle “hallâk-ı maânî-i sânî-ikinci manalar yaratıcısı” ve “meliküşşuarâ” unvanlarına layık görülmüştür.

Sebk-i Hindî olarak adlandırılan şiir anlayışı, tefekkür merkezli bir şiir dili geliştirmiş; anlamı kapalı, çağrışım zenginliğine sahip ve okuru zihnî bir çabaya davet eden bir yapı kurmuştur. Sebk-i Hindî şairleri lafızdan çok manayı ön planda tutmuş; özgün, daha önce denenmemiş terkipler ve teşbihler kullanarak “maânî-yi bigâne-hemen akla gelmeyen, sırrı hemen ele vermeyen mana”yı bulma çabasına girmişlerdir. Bu üslubun diğer şairleri gibi Kelîm-i Hemedânî de şiirlerinde muhatabını düşünmeye zorlayan ve zihnî çaba gerektiren kapalı ve çok katmanlı şiirler kaleme almıştır.

Eserin mütercimi Hulûsî Karadeniz, eğitimi, memuriyeti, ülkenin eğitim ve kültür hayatına katkı sağlamak amacıyla yürüttüğü faaliyetler, belediye başkanlığı, İstiklal Mahkemesi’nde yargılanması gibi oldukça hareketli bir hayat sürmüştür. Resmi görevleri yanında bir yandan da Farsça ve Arapçadan tercümeler yapmış olması özellikle edebi eserleri tercüme etmesi Hulûsî Efendi’nin kültürel portresini bugüne taşıyan en önemli vasıflarındandır. Onun tercümeleri incelendiğinde, klasik Fars ve Türk şiirine vukûfiyeti, dil hassasiyeti ve yer yer çevirilerinde ortaya koyduğu eleştirel tutumuyla okurlara hem bir çeviri yöntemi hem de bilinçli bir okuma imkânı sunmaktadır.